Το σημερινό πρωινό ήταν ιδιαίτερα ευχάριστο, αφενός γιατί γνώρισα μία φωτεινή γυναίκα και αφετέρου επειδή επέστρεψα σε ένα πολύ αγαπημένο μου χώρο – εκεί που βρισκόμουν, όντας τελειόφοιτη μαθήτρια, πριν περίπου 9 χρόνια.

Επισκέφθηκα το ιδιωτικό φροντιστήριο «Πυρήνας» για να συναντήσω την κυρία Δέσποινα Τσικκουρή, την 82χρονη που εξασφάλισε θέση στο τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου Κύπρου. Μαζί μας ήταν και ο Γιάννος Παναγιώτου, φιλόλογος και ένας εκ των υπευθύνων του φροντιστηρίου.

Μέσα από την κουβέντα που κάναμε αντιλήφθηκα πως δεν είναι απλά μία 82χρονη που κατάφερε να περάσει τις εξετάσεις και να μπει σε δημόσιο πανεπιστήμιο. Είναι μία καρκινοπαθής γυναίκα που φρόντιζε για επτά χρόνια τον παράλυτο και με τη νόσο Αλτσχάιμερ σύζυγο της, ο οποίος δεν βρίσκεται πλέον στη ζωή, και παρά τις αντιξοότητες δεν τα έβαλε ποτέ κάτω και συνέχισε να επιδεικνύει τη δύναμη της θέλησης που έχει μέσα της.

Κυρία Τσικκουρή καλημέρα και σας ευχαριστώ πολύ για τον χρόνο σας να μιλήσετε στο OnlinEpikairotita. Θα ήθελα να μου πείτε λίγα λόγια για εσάς.

Γεννήθηκα στον Κάτω Αμίαντο το 1937. Όταν έγινα 12 χρονών ο πατέρας μου με έφερε στη Λεμεσό για να πάω στο πρώτο Γυμνάσιο Θηλέων – στον χώρο που βρίσκεται τώρα το Παντοπουλείο – μέχρι την τέταρτη τάξη. Τότε είχε ολοκληρωθεί το κτίσιμο του Λανιτείου και ήμασταν οι πρώτοι που το εγκαινιάσαμε.

Και ολοκληρώσατε το σχολείο στο Λανίτειο;

Οι Άγγλοι έκλεισαν το Λανίτειο στις 14 Δεκεμβρίου του 1955, λόγω της ΕΟΚΑ. Κάποιοι έριξαν βόμβα από πάνω. Εμείς όμως δεν θέλαμε να χάσουμε τη χρονιά και πηγαίναμε με τα πόδια στους καθηγητές για να κάνουμε μάθημα μέχρι τον Ιούνιο που δώσαμε εξετάσεις στο Αθηναΐδειο Γυμνάσιο Θηλέων. Το Λανίτειο είχε παραμείνει κλειστό.

Πήρατε λοιπόν το απολυτήριο το 1956 και ως φιλομαθής, όπως αντιλαμβάνομαι, δεν θέλατε να πάτε για σπουδές;

Ναι, το ήθελα αλλά δεν υπήρχαν ευκαιρίες. Δεν ήταν όπως τώρα που υπάρχουν φοιτητικά δάνεια και επαγγελματικός προσανατολισμός. Πήγα με χαρά στον πατέρα μου και με ένα απολυτήριο 18 και του είπα «Παπά, μου είπαν οι καθηγητές μου να με στείλουν να σπουδάσω». Γύρισε, με είδε και έπειτα έφυγε για το καφενείο χωρίς να πει λέξη. Με έγραψε κανονικά. Την επόμενη μέρα βρήκα δουλειά.

Που δουλέψατε;

Δούλεψα για δέκα χρόνια στις Βρετανικές Βάσεις. Μετά παντρεύτηκα και έκανα δύο μωρά. Τον Μαρίνο, που τώρα είναι 49 ετών και ζει στην Αμερική, και την Ελένη που είναι 48.

Η απόφαση να επιστρέψετε στα βιβλία και τα θρανία πώς προέκυψε;

Ποτέ δεν σταμάτησα να παρακολουθώ μαθήματα. Έκανα πολλά χρόνια Γαλλικά, Φιλοσοφία, Ιταλικά, Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές, Πρώτες Βοήθειες, Κοπτική, Ραπτική. Γενικώς έκανα πολλά πράγματα στα επιμορφωτικά του υπουργείου Παιδείας. Ήταν ένα τρόπος να ξεφεύγω από τις δουλειές του σπιτιού.

Κι αυτά τα κάνατε αφού μεγάλωσαν τα παιδιά σας.

Ναι, μεγάλωσα τα μωρά μου και μετά άρχισα να παρακολουθώ μαθήματα. Όταν ήταν μικρά, έπρεπε να βρίσκομαι από πάνω τους και να τους «κουκκουφώ» να μάθουν γράμματα.

Οπότε φτάσαμε στα 82 και τις παγκύπριες… Τί είπε η οικογένεια σας για την απόφαση που πήρατε;

Ναι, φτάσαμε στα 82. Πέρσι είχα πει στην κόρη μου ότι θα σταματήσω από την ομάδα των Γαλλικών για να δώσω στις προεισαγωγικές. Χάρηκε για την απόφαση που πήρα και μου είπε ότι θα μου βρει ένα φροντιστήριο κοντά από το σπίτι μου για να μην ταλαιπωρούμε. Το είπα και στον γιο μου και η απάντηση του ήταν πως αν ήμουν μαζί του στην Αμερική θα έκανα και Masters. Έτσι άρχισα τον Σεπτέμβρη.

Και ο σύζυγος σας;

Ο άντρας μου πέθανε το 2009. Ήταν διαβητικός. Αρχικά έπαθε εγκεφαλικά, ακολούθησε το Αλτσχάιμερ. Μετά χρειάστηκε να του κόψουν τα πόδια και έμεινε παράλυτος για επτά χρόνια.

Εσείς αντιμετωπίσατε ποτέ κάποια ασθένεια;

Είμαι καρκινοπαθής. Τον Ιανουάριο του 2017 διαγνώσθηκα με καρκίνο και με παρακολουθούν οι ιατροί στο Ογκολογικό. Αλλά η ζωή μου δεν άλλαξε από αυτό.

Σας ακούω και πραγματικά μου εμπνέεται τη δύναμη της θέλησης. Πολλοί άνθρωποι τα βάζουν κάτω σε αντίστοιχες περιπτώσεις. Όλες αυτές οι δυσκολίες σας επηρέασαν;

Νομίζω είναι ο φόβος που νιώθουν οι περισσότεροι. «Παναγία μου, είμαι καρκινοπαθής. Παναγία μου, θα πέσει ο ουρανός να με τσιλλήσει». Εμένα δεν με τρομάζει ο καρκίνος, όπως δεν με τρομάζουν οι δυσκολίες. Αυτό συζητούσαμε και με τα κορίτσια στην τάξη. Τους έλεγα πως αν έχω ένα κείμενο που δεν καταλαβαίνω, δεν θα το αφήσω στην άκρη. Θα το βάλω μπροστά μου και θα το διαβάζω μία, δύο, τρεις, μέχρι να μπω στο νόημα.

Από τα επιμορφωτικά στα μαθήματα για τις παγκύπριες. Ποια μαθήματα παρακολουθήσατε και που αντιμετωπίσατε δυσκολίες;

Έκανα Νέα Ελληνικά, Ιστορία, Αρχαία Ελληνικά και Λατινικά. Μου ήταν δύσκολο να κάνω τα κείμενα και να μην ξεφεύγω από τις γραμμές. Στα επιμορφωτικά κάναμε το κείμενο και το συζητούσαμε ελεύθερα. Ήταν ευχάριστο μάθημα η Φιλοσοφία και για αυτό μου άρεσε και ήθελα να την συνεχίσω. Στο φροντιστήριο έπρεπε να μπω μέσα σε «καλούπια» και δεν τα μπορώ τα «καλούπια». Είμαι ελεύθερος άνθρωπος εγώ. Το έκανα όμως, παρόλο που με δυσκόλεψαν.

Η αγάπη σας για την φιλοσοφία είναι ευδιάκριτη. Τι είναι αυτό που σας έκανε να θέλετε να την επιλέξετε;

Άρχισε να μου αρέσει από τότε που ξεκίνησα μαθήματα Φιλοσοφίας. Κρύβει μία μαγεία. Διαβάζεις για τον Σωκράτη που συζητά με τον Πρωταγόρα αν η αρετή διδάσκεται ή όχι, βάζοντας τον να αμφιβάλλει για εκείνα που πίστευε. Με όποιον συνομιλούσε ο Σωκράτης, του άλλαζε την πίστη του. Πραγματικά είναι μαγεία η Φιλοσοφία.

Ποια ήταν η καθημερινότητα σας όταν ξεκινήσατε τον αγώνα για τις παγκύπριες;

Σηκωνόμουν πάντα η ώρα πέντε το πρωί και επειδή είχα καθαρό μυαλό εκείνη την ώρα, πήγαινα στην κουζίνα, άναβα το φως και διάβαζα μέχρι τις εννέα. Έκανα τα κείμενα, τις ασκήσεις, τις μεταφράσεις και ό,τι άλλο είχα να κάνω. Μετά σταματούσα, έπινα ένα γάλα και άρχιζα τις δουλειές του σπιτιού. Ψώνιζα, μαγείρευα, καθάριζα και η ώρα δυόμιση πήγαινα για μάθημα.

Πώς ήταν η εμπειρία να παρακολουθείτε μαθήματα μαζί με παιδιά 17-18 χρονών;

Στην αρχή με έβλεπαν, ίσως, με κάποια επιφύλαξη. Αλλά μετά φιλέψαμε. Πέρασα ωραία μαζί τους. Πέταγαν κάτι καλαμπούρια, κάτι κουβέντες. Τους απολάμβανα.

Περιμένατε ότι θα περάσετε στις παγκύπριες;

Πίστευα ότι δεν θα περάσω. Λέω της κόρης μου «εκίττοσα». Την τελευταία νύχτα πριν ανακοινωθούν τα αποτελέσματα δεν έκλεισα μάτι. Με πήρε η κόρη μου το πρωί και μου είπε ότι πέρασα.

Σε ποιο μάθημα γράψατε καλύτερα;

Στην Ιστορία και τα Νέα Ελληνικά. Στα Αρχαία έκανα λάθος την μετάφραση και δεν περίμενα καλό βαθμό.

Πλέον έχετε περάσει στο Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου Κύπρου. Έχετε την στήριξη της οικογένειας σας για το νέο ξεκίνημα; Θα πηγαίνετε Λευκωσία για τα μαθήματα;

Ναι, βεβαίως και έχω την στήριξη τους. Τώρα για τη Λευκωσία και τα μαθήματα θα δούμε πώς θα γίνει.

Κυρία Τσικκουρή σας ευχαριστώ θερμά για την όμορφη κουβέντα μας. 

Ζωντανή πηγή η κυρία Τσικκουρή

Από τη συζήτηση δεν θα μπορούσε να λείπει ο άνθρωπος που έζησε από πρώτο χέρι την προσπάθεια της κυρίας Δέσποινας Τσικκουρή.

Ο λόγος για τον Γιάννο Παναγιώτου, ο οποίος μας μετέφερε την εμπειρία να έχει μία 82χρονη γυναίκα σε μία από τις τάξεις τους.

«Όταν με πήρε τηλέφωνο πέρσι, την ρώτησα αν θα κάναμε ατομικά μαθήματα αλλά η ίδια ήθελε να βρίσκεται σε τάξη με μαθητές. Ήταν πρότυπο για τους μαθητές και ζωντανή πηγή για τους εκπαιδευτικούς του φροντιστηρίου.

Για παράδειγμα, όταν κάναμε Ιστορία μας έλεγε για τις περιόδους που έζησε τα γεγονότα. Όταν κάναμε Νέα Ελληνικά, μας έλεγε για την γνωριμία της με τον Γιώργο Σεφέρη –  το 1953 στο Πελένδρι.

Η κυρία Δέσποινα έζησε τόσα πολλά πράγματα που εμείς χρειάστηκε να διαβάσουμε για να τα μάθουμε. Για αυτό και οι μαθητές την θαύμαζαν.

Υπήρχαν ωστόσο και δυσκολίες. Δεν ήταν όλα τόσο ρόδινα. Είχαμε μαθήματα απογευματινά, τα Σάββατα, τις Κυριακές. Ορισμένες φορές χρειαζόταν να μείνει μέχρι και έξι ώρες στο φροντιστήριο.

Είχαμε όμως και τις γραφειοκρατικές δυσκολίες κατά την υποβολή της αίτησης, καθότι η κυρία Δέσποινα αποφοίτησε από το σχολείο την εποχή της Αγγλοκρατίας.

Χρειαζόμασταν απολυτήριο και αυτό που είχε κρεμασμένο στον τοίχο του σπιτιού της η κυρία Δέσποινα είχε φθαρεί. Σε αυτή τη δυσκολία είχαμε τη βοήθεια του υπουργείου Παιδείας, της υπηρεσίας Εξετάσεων και του Επαρχιακού Λεμεσού».

ΥΓ 1: Αυτή η συνέντευξη είναι αφιερωμένη σε όλους τους ανθρώπους εκεί έξω, ανεξαρτήτως ηλικίας, που έχουν χάσει τη δύναμη της θέλησης τους και χρειάζονται μία μικρή παρότρυνση για να την ξαναβρούν.

ΥΓ 2: Θα τη διαβάσω και στη γιαγιά μου, η οποία αρνιόταν πέρσι – στα 82 της – να υποβληθεί σε εγχείρηση ανοικτής καρδίας, καθότι είναι μεγάλη, μας έλεγε. Τελικά άκουσε τις επανειλημμένες παροτρύνσεις, ημών και των γιατρών, και όλα πήγαν καλά.

Copyright © 2019 OnlinEpikairotita.com