Είναι καλό να κάνουν τα παιδιά προπόνηση δύναμης-αντίστασης;

(OnlinEpikairotita) — Δεν είναι λίγες οι φορές που έχουμε ακούσει πως όταν σηκώνεις βάρη μένεις κοντός. Πως ξεκίνησε όμως αυτή η θεωρεία;

Αν ανατρέξουμε πίσω στη δεκαετία του 1970, ερευνητές στην Ιαπωνία μελέτησαν παιδιά-εργάτες και ανακάλυψαν ότι ανάμεσα στις πολλές κακοτυχίες τους, η πλειοψηφία των νέων της έτειναν να είναι ασυνήθιστα κοντοί.

Υστέρα από μελέτη οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι το ύψος οφειλόταν στη σωματική εργασία αφού οι πολλές ώρες ανύψωσης και μετακίνησης βαρίων αντικειμένων είχε αρνητική επίδραση στην ανάπτυξη των παιδιών. Κάπως απίθανο από την εν λόγω επιστημονική διαπίστωση αλλά και άλλες παρόμοιες εκθέσεις από τα ανέκδοτα και μύθους. Πολλοί άνθρωποι άρχισαν να πιστεύουν “ότι τα παιδιά και οι έφηβοι δεν πρέπει να κάνουν προπόνηση με βάρη”, όπως ανέφερε ο Avery Faigenbaum, καθηγητής της επιστήμης της άσκησης στο Κολέγιο του New Jersey.

Η ιδέα διατηρείται ακόμα δυνατή στη λαϊκή φαντασία. Ένα πρόσφατο έγγραφο σχετικά με το θέμα των παιδιών σε σχέση με την προπόνηση αντίστασης επισημαίνει ότι πολλοί γονείς, προπονητές και παιδίατροι παραμένουν πεπεισμένοι ότι η προπόνηση με βάρη για τα παιδιά έχει ως “αποτέλεσμα στην μείωση της ανάπτυξης ύψους των παιδιών, ζημιά επιφύσεων πλακών στα κόκκαλα (είναι τα σημεία αναπτύξεις των κόκκαλων)”.

Με άλλα λόγια, υπάρχει η παρανόηση, ότι τα παιδιά μάλλον δεν θα γίνουν δυνατότερα με την άρση βαρών και θα βλάψουν τον εαυτό τους. Αλλά, μια σημαντική αναθεώρηση που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Pediatrics το 2010, μεταξύ άλλων επιστημονικών εκθέσεων, δείχνουν ότι στην πραγματικότητα η άσκηση με βάρη μπορεί να είναι ασφαλής για τους νέους και επιπλέον είναι επωφελής και απαραίτητη.

Κατά την επανεξέταση Pediatrics, οι ερευνητές του Ινστιτούτου Εκπαίδευσης Επιστημών και Αθλητισμού Πληροφορικής στην Κολωνία της Γερμανίας, ύστερα από 60 χρόνια ερευνάς, ανέλυσαν τη σχέση των παιδιών και με την άσκηση με βάρη. Οι μελέτες έγιναν σε αγόρια και κορίτσια από την ηλικία των 6 έως 18 και οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι σχεδόν χωρίς εξαίρεση τα παιδιά και οι έφηβοι επωφελήθηκαν από την προπόνηση με βάρη, δυνάμωσαν.

Μεγαλύτερα παιδιά, ιδιαίτερα οι έφηβοι, είχαν την τάση να αποκτήσουν περισσότερη δύναμη από ότι άλλοι νέοι της ηλικία τους όπως θα αναμενόταν, αλλά η διαφορά δεν ήταν μεγάλη. Λόγο της εφηβείας και ειδικά για τα αγόρια που σε αυτή την ηλικία είναι γεμάτα στην τεστοστερόνη (ορμόνη που είναι γνωστό ότι αυξάνει την μυϊκή μάζα), αυτό δεν ήταν έκπληξη.

Αυτό που προκάλεσε ιδιαίτερο ενδιαφέρον ήταν ότι οι νέοι άνθρωποι κάθε ηλικίας, οι οποίοι συμμετείχαν στο πρόγραμμα κατάρτισης αντίστασης ή βάρη τουλάχιστον δύο φορές την εβδομάδα για ένα μήνα ή περισσότερο, έδειξαν μεγαλύτερη αύξηση της δύναμης από εκείνους που ασχολήθηκαν μόνο μία φορά την εβδομάδα ή για μικρότερο χρονικό διάστημα. Πάνω από όλα, οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι “ανεξάρτητα από την κατάσταση ωρίμανσης της ηλικίας τα παιδιά γενικά φαίνεται να είναι ικανά για αύξηση της μυϊκής δύναμης”.

Η διαπίστωση αυτή καταρρίπτει έναν από τους πιο ευρέως διαδεδομένους μύθους για τους νέους, ότι δηλαδή δεν θα πάρουν πραγματικά δύναμη και ύψος αν ενασχολούνται με τα βάρη, και είναι διαπίστωση μελετών αλλά και βασίζεται σε αποτελέσματα των ερευνητών. Όπως ανέφερε ο Δρ. Faigenbaum, ένας ευρέως αναγνωρισμένος ειδικός για το θέμα της προπόνησης δύναμης της νεολαίας, “έχουμε συνεργαστεί με νηπιαγωγούς, που χρησιμοποιούν μόνο μπαλόνια και πείρους, ως εργαλεία προπόνησης και διαπιστώθηκε σημαντική ανάπτυξη της δύναμης”.

Αλλά περίεργος, οι νέοι γενικά δεν προσθέτουν μυϊκή δύναμη με τον ίδιο τρόπο όπως οι ενήλικες. Οι ενήλικες, ιδίως οι άνδρες, συνήθως προσθέτουν μυϊκή μάζα όταν αρχίζουν προπόνηση με βάρη, μια διαδικασία γνωστή ως μυϊκή υπερτροφία (ή λιγότερο τεχνικά να πάρει βάρος). Οι νέοι προσθέτουν κάποια εμφανή μυϊκή μάζα ή όχι, ως αποτέλεσμα της προπόνησης δύναμης, η οποία είναι ένας από τους λόγους που πολλοί άνθρωποι θεωρούν ότι δεν δυναμώνουν.

Η αύξηση της αντοχής τους φαίνεται γενικά να συνδέεται και με “νευρολογικές” αλλαγές, όπως είπε ο Δρ. Faigenbaum. Το νευρικό σύστημα και οι μύες τους αρχίζουν να αλληλοεπιδρούν πιο αποτελεσματικά. Μερικές μικρές μελέτες έχουν δείξει ότι τα παιδιά αναπτύσσουν μια σημαντική αύξηση στην ενεργοποίηση μοτέρ μονάδας εντός των μυών μετά την προπόνηση βάρους. Μια μονάδα αποτελείται από ένα ενιαίο νευρώνα και όλα τα μυϊκά κύτταρα που ελέγχει.

Όταν περισσότερες κινητήριες μονάδες ενεργοποιούνται, ένας μυς συστέλλεται περισσότερο και πιο αποτελεσματικά. Στην ουσία, η προπόνηση δύναμης με βάρη στα παιδιά φαίνεται να απελευθερώνει την έμφυτη δύναμη των μυών, και ενεργοποιεί τη δύναμη που έχει ενώ ήταν αχρησιμοποίητη.

Και το γεγονός αυτό, τόσο από φυσιολογικής και φιλοσοφικής άποψης είναι ίσως ο λόγος που η προπόνηση δύναμης για τα παιδιά είναι τόσο σημαντική, όπως τελικά διαπιστώθηκε από εμπειρογνώμονες. “Είμαστε κάτοικοι αστικών περιοχών που έχουμε κολλήσει στο σώμα των κυνηγών-συλλεκτών”, δήλωσε ο Lyle Μιχελή, MD, ο διευθυντής της αθλητικής ιατρικής στο Νοσοκομείο Παίδων της Βοστόνης και καθηγητής της ορθοπεδικής χειρουργικής στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ, καθώς και συν-συγγραφέας, με τον Dr. Faigenbaum.

Υπήρξε μια εποχή που τα παιδιά “έκαναν προπόνηση με βάρη”, μεταφέροντας δοχεία γάλακτος και βοηθώντας στο αγρόκτημα ή πηγαίνοντας με τα ποδιά στο σχολείο κτλ. Τώρα λίγα παιδιά, ακόμη και νέοι αθλητές, έχουν αρκετή δραστηριότητα “για να ενισχύσουν πλήρως τους μυς, τένοντες και άλλους ιστούς”. Αν ένα παιδί κάθεται στην τάξη ή μπροστά από μια οθόνη για ώρες και στη συνέχεια να τους πετάξεις έξω στο γήπεδο ποδοσφαίρου ή μπάσκετ, δεν έχουν τη δύναμη να αντέξουν στις δύναμης που χρειάζονται για να συμμετέχουν στις αθλητικές δραστηριότητες τους.

Ως εκ τούτου, πολλοί ειδικοί αναφέρουν ότι η προπόνηση δύναμης βοηθά στην μείωση τραυματισμών και όχι το αντίθετο. “Η επιστημονική βιβλιογραφία είναι αρκετά σαφής στο ότι η προπόνηση δύναμης είναι ασφαλές για τους νέους, αν σωστά εποπτεύεται”, αναφέρει ο Δρ Faigenbaum. Επίσης προσθέτει “δεν θα ανακόψει την ανάπτυξη ή να οδηγήσει σε τραυματισμούς της ανάπτυξης των επιφύσεων πλακών”. Αυτό φυσικά δεν σημαίνει ότι οι μικροί πρέπει να σηκώσουν τα βάρη που σηκώνουν οι πιο γυμνασμένοι και οι πιο μεγάλοι γιατί έτσι γίνονται τα ατυχήματα και οι διάφοροι τραυματισμοί.

Για αυτό καλό θα ήταν να ρωτάτε αν παίρνετε τα παιδιά σας για γυμναστική ή προπόνηση για το πόσο καλά καταρτισμένος είναι ο προπονητής ή γυμναστής ώστε να κάνει προπόνηση με βάρη ή με αντιστάσεις και αν έχει τα κατάλληλα χαρτιά π.χ πτυχίο γυμναστή 4 χρονιά ή προπονητή 2 χρονιά.

Copyright © 2019 OnlinEpikairotita.com

Giorgos Menelaou
Καθηγητής Φυσικής Αγωγής και προπονητής στο Γ.Σ.Ο. της Λεμεσού. Σπούδασε στην Εθνική Αθλητική Ακαδημία Βασίλ Λέβσκι στη Σόφια.